Meten is weten

Met een echo kunnen we veel zien

Als je ongeveer acht weken zwanger bent, kom je voor het eerst bij ons op het spreekuur. Tijdens deze controle maken we de eerste echo. Dit noemen we de vitaliteitsecho. Deze echo is belangrijk om te controleren of er sprake is van een intacte zwangerschap (is er een kindje met hartactie zichtbaar?) en om te kijken of dit kindje op de goede plek in de baarmoeder is ingenesteld. Verder kijken we of er sprake is van een eenling- of een meerlingzwangerschap en we meten het kindje om een voorlopige uitgerekende datum te kunnen vaststellen. In eerste instantie wordt deze echo uitwendig gemaakt. Je hebt hiervoor een gevulde blaas nodig. Wanneer je minder dan negen weken zwanger bent, of wanneer je blaas niet vol genoeg is, kan het beter zijn om een vaginale echo te maken. Dat levert dan een beter beeld op. Dit onderzoek is niet pijnlijk.

Tijdens je zwangerschap kun je verschillende echo’s laten maken. Verloskundige echo’s (oftewel eerstelijns echo’s), 20-weken echo’s, medische echo’s (oftewel tweedelijns echo’s) en pretecho’s. Hieronder lees je meer.

Verloskundige echo

Verloskundige echo’s worden gemaakt in onze eigen praktijk. Deze echo’s kunnen om verschillende redenen gemaakt worden. Als eerste het vaststellen van een intacte zwangerschap en het uitsluiten van een tweeling-zwangerschap. Ook stellen we met de echo de uitgerekende datum vast rond de tiende week van de zwangerschap. Dit noemen we de termijnecho.

Bovenstaande echo’s worden bij iedere zwangere standaard gemaakt. In het algemeen kunnen er bij deze echo’s nog geen afwijkingen aan het kindje worden waargenomen. Wanneer we wel afwijkingen waarnemen, zullen we jullie hierover informeren.

In eerste instantie worden de echo’s uitwendig (via de buik) gemaakt. Je hebt hiervoor een gevulde blaas nodig. Wanneer je minder dan acht weken zwanger bent, of wanneer je blaas niet vol genoeg is, kan het beter zijn om een vaginale echo te maken. Dat levert dan een beter beeld op. Dit onderzoek is niet pijnlijk.

Verder worden er in onze praktijk echo’s gemaakt bij bloedverlies vroeg in de zwangerschap. Elke zwangere krijgt bij ons een liggingsecho bij ongeveer 36 weken zwangerschap om te bevestigen dat het hoofdje van de baby beneden in het bekken ligt.

We hebben een eigen echoapparaat waarmee we de verloskundige echo’s zelf bij jullie zullen maken.

20-weken echo
De screeningsecho (of SEO/ 20-weken echo) is één van de methoden van prenatale screening, waarbij specifiek naar afwijkingen bij het kindje wordt gekeken. Alle zwangeren hebben recht op deze echo, maar je kunt er ook voor kiezen om deze echo niet te laten maken.

Wij vinden dat deze echo gemaakt moet worden door een gespecialiseerde echoscopist. Daarom laten wij deze echo maken door Anneke Schmidt in Joure. Zij is zeer ervaren en neemt voldoende tijd om deze echo nauwkeurig te maken. Dat vinden wij erg belangrijk, omdat hierdoor de meeste afwijkingen worden opgespoord en/of uitgesloten. Bij het intakegesprek zullen wij je meer uitleg geven over de voordelen en beperkingen van deze echo. Daarnaast verwijzen we je voor meer informatie naar deze folder.

Medische echo

Een medische echo krijg je op indicatie. Dit kan van alles zijn, bijvoorbeeld wanneer wij vinden dat je kindje te snel of te langzaam groeit of wanneer je bloedverlies hebt later in de zwangerschap. Voor deze echo heb je een verwijzing van ons nodig. Wij zullen je dan verwijzen voor een afspraak bij één van de gynaecologen in het ziekenhuis.

Pretecho

Dit is een niet-medisch geïndiceerde echo en is er niet op gericht om afwijkingen op te sporen. Er zal dus nooit een uitspraak worden gedaan over de gezondheid van het kind. Wel zou het kunnen voorkomen dat er een afwijking wordt gezien die niet verwacht was. Het vaststellen van het geslacht is vaak mogelijk maar geeft nooit absolute zekerheid.

Wij begrijpen dat het een bijzonder moment is om de baby bij een echo te kunnen zien en wij merken dat de vraag naar echo’s toeneemt. Echter het is belangrijk dat wij als verloskundigen zorgvuldig met het maken van echo’s omgaan. Uit onderzoek is gebleken dat het standaard aanbieden van echo’s later in de zwangerschap, zoals een standaard 30 weken echo geen gezondheidswinst oplevert. Wij maken deze dan ook alleen op medische indicatie. Daarbij zien wij in de praktijk ook de neveneffecten van het maken van een echo. De vereniging van gynaecologen schrijft hier het volgende over:

Risico’s van echoscopisch onderzoek
Men past echoscopie al meer dan vijfentwintig jaar op grote schaal toe. Tot nu toe zijn in de praktijk en uit wetenschappelijk onderzoek geen nadelige gevolgen of schadelijke effecten naar voren gekomen. Een echo kan geen miskraam veroorzaken. Ook bij bloedverlies kan een vaginale echo geen kwaad. Wel zijn een enkele keer effecten als minimale groeivertraging en iets meer linkshandigheid bij het kind gezien, maar echte bewijzen zijn daar niet voor. Een garantie dat onbekende ongewenste effecten nooit zullen optreden, is niet te geven. Daarom is het verstandig om voorzichtig te zijn en echoscopie niet zomaar te gebruiken omdat het ‘zo leuk’ is. Voor de zekerheid raadt men aan alleen een echo te maken als deze nuttige informatie oplevert. Pret-echo’s worden afgeraden. Een risico dat vaak vergeten wordt, is dat een echo wel eens onverwachte zaken aan het licht brengt. Aan de ene kant geeft dit u de gelegenheid om u emotioneel voor te bereiden maar aan de andere kant betekent het ook vaak veel zorgen en soms onzekerheid in de rest van de zwangerschap.

Aanmelden

Heb jij een kinderwens, ben je zwanger of wil je je aanmelden voor controles tijdens je kraamperiode? Meld je dan bij ons aan.